Beč

U podnožju Bečke Gore, u severoistočnoj Austriji, podeljen u 23 gradska kvarta, prostire se sa obe strane Dunava, na površini od 450 kvadratnih kilometara, Beč, glavni grad Austrije i austrijske pokrajine Donja Austrija sa oko 1.600.000 stanovnika.

Glavna rečna luka na Dunavu, našao je svoje mesto izmedju istočnih Alpa na zapadu i dunavskog basena na istoku, na nadmorskoj visini od 203 metra i sa kontinentalnom klimom, sa prosečnim teperaturama oko 10 stepeni Celzijusa i godišnjim padavinama oko 610 mm po metru kvadratnom.

Poznat je još iz doba Kelta, kao naselje Vindobona u oblasti Norika. Od ovog imena i potiče njegov naziv na većini svetskih geografskih karti – Vien ili Viena. Prvi pisani dokumenti o ovom gradu potiču iz 1137. godine. Bio je pod Rimljanima, od XIII veka pod Habsburgovcima. Odolevao je mnogim turskim opsadama (najveće su bile 1529. i 1683. godine). Napoleon ga okupirao 1805., 1806. i 1809. godine. Prestonica Republike Austrije postaje 1918. godine. Posle drugog svetskog rata (1945.-1955.) bio je podeljen na četiri sektora koja su bila pod okupacijom SSSR, Amerike, Velike Britanije i Francuske.

Grad dostiže svoj vrhunac krajem XIX veka, kada sa 2.200.000. stanovnika predstavlja prvi germanski grad, kulturno središte, rečnu luku, industrijski i trgovinski centar povezan sa češkim zemljama.

U I kvartu na desnoj obali Dunavskog kanala, unutrašnjost gradskih bedema odgovara starom Beču, sa katedralom Svetog Stepana i brojnim baroknim gradjevinama iz XVII i XVIII veka. Ovo je centar Beča - čuveni Ring, deo grada koji je svoj urbanistički izgled dobio za vrijeme vladavine cara Franje Josifa.

Bečki univerzitet osnovan je 1365. godine i jedan je od najstarijih u Evropi. Barokne gradjevine, brojni kulturno-istorijski spomenici, muzeji, galerije, biblioteke, pozorišta, čuvena opera, mnogi parkovi od kojih je najpoznatiji Prater, čine ga jednim od najvelelepnijih gradova Evrope. U njemu se nalazi i Univerzet osnovan 1305. godine, akademija nauka kao i mnogobrojne naučne ustanove.

U Beču je koncentrisano 40% industrije i 90% bankarskog kapitala Austrije. U njemu živi petina stanovništva cele zemlje. On predstavlja glavni saobraćajni čvor jer ima veliko pristanište na Dunavu i aerodrom. Od industrija najrazvijenije su mašinska, elektrotehnička, tekstilna, hemijska, grafička, drvna, kao i metalurgija, petrohemija i turizam.

Stanovništvo govori nemačkim jezikom i pretežno je rimokatoličke veroispovesti, mada ima i malo protestanata.

Bečki filharmonijski orkestar i Bečka državna opera imaju izvanredan medjunarodni ugled. U Beču se nalazi i Figarohaus, kuća u kojoj je od 1784. do 1787. god. živeo Mocart. Danas je ova kuća pretvorena u muzej. Osim Mocarta u Beču su živeli i drugi poznati kompozitori. U Praterstrasse se nalazi kuća u kojoj je živeo Johan Štraus od 1863. do 1870, a u Moelkerbastei je živeo Betoven 11 godina i komponovao je IV, V i VII simfoniju. Šubertova rodna kuća je u Nussdorferstrasse.

Ovde je osnovana čuvena Bečka škola, prva koja je nastala pred I svetski rat. Osnovao ju je Hans Kelsen. Od 1814-1815. godine održan je Medjunarodni Bečki kongres, sa kojim je završena epoha Napoleonove prevlasti, uspostavljen mir i restaurisano staro stanje. Tu je napisana i potpisana čuvena Bečka konvencija o diplomatskim odnosima (od 02.03. do 14.04.1961. godine) kojom je završena jedna značajna akcija pokrenuta od strane Jugoslavije 1953. godine, da se uredi oblast diplomatskog prava prema zahtevima i potrebama savremenih zbivanja i prakse.

Studenti i radnici 13.03.1848. godine podigli su ustanak i izbija Bečka revolucija. Oni su naterali svemoćnog kancelara Meterniha da demisionira i pobegne u Englesku, a cara Ferdinana da izda ustav.

Danas je Beč u svetskim razmerima omiljeno turističko odredište, ponajviše zahvaljujući mnogobrojnim raskošnim kulturno-istorijskim spomenicima iz doba Austro-Ugarske monarhije, j kulturnoj ponudi i imidžu muzičke prestonice u kojoj su između ostalih živeli i stvarali poznati muzičari kao što su Betoven ili Mocart.